جمال الدين محمد الخوانساري
310
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
[ حرف « عين » بلفظ « على » ] ( از آنچه وارد شده از سخنان حكمت آميز حضرت أمير المؤمنين علىّ بن أبي طالب عليه السّلام در حرف « عين » بلفظ « على » كه بمعنى [ بر ] است . ) فرموده است آن حضرت عليه السّلام : 6171 على قدر المصيبة تكون المثوبة . بر اندازهء مصيبت ميباشد ثواب ، پس هر چند مصيبت عظيمتر باشد آن بيشتر باشد . 6172 على قدر المؤنة تكون من اللّه المعونة . بر اندازهء مؤنت ميباشد از جانب خدا يارى . مراد به « مؤنت » خرجى است كه ضرور باشد ومراد اينست كه يارى خدا هر كس را بقدر اخراجات ضروري اوست پس كسى از كثرت عيال غمگين نگردد حق تعالى يارى أو به آن قدر ميكند . 6173 على قدر الرّأى تكون العزيمة . بر اندازهء رأى ميباشد عزيمت يعنى عزيمت هر كس بر هر كار بقدر رأى وانديشهء اوست در آن باب اگر رأى وانديشهء أو در كارى قوى است وبناى آن بر فكر وتأمّل است عزيمت أو هم در آن كار قوى باشد ، واگر رأى آن در آن سست باشد وبنا بر تأمّل وتفكر نباشد عزيمت أو هم بر آن سست باشد وباندك چيزى بر هم خورد . 1674 على قدر الهمّة تكون الحميّة .